Inna lekcja historii: wizyta studyjna w KL Auschwitz-Birkenau

15 listopada 2017

Uczniowie klas trzecich z rozszerzoną historią uczestniczyli w trzydniowej wizycie studyjnej w Muzeum Auschwitz-Birkenau. Projekt takich zajęć opracowali już wiele lat temu pracownicy edukacji muzealnej z Międzynarodowego Centrum Edukacji o Auschwitz i Holocauście.
Tematyka ludobójstwa, masakr i czystek etnicznych jest z pewnością wymagająca i trudna w odbiorze przez młodych ludzi. Projekt wizyty studyjnej skierowany jest do młodzieży, którym nie wystarcza standardowe zwiedzanie. Chcą wiedzieć więcej, próbują zrozumieć co i dlaczego wydarzyło się w miejscach takich jak Auschwitz.
W ramach zajęć nasi licealiści otrzymali szczegółowe i pogłębione 10-cio godzinne zwiedzanie obu obozów. Ponadto, w dziale zbiorów sztuki zapoznali się z działalnością wielu artystów – więźniów pracujących na zlecenie SS ale wykonujących także nielegalnie portrety i inne prace (więźniami obozu byli m.in. Xawery Dunikowski, Władysław Siwek, Józef Szajna czy Bronisław Czech). W pracowni konserwatorskiej, jednej z najbardziej nowoczesnych w Polsce, uczniowie zapoznali się ze specyfiką renowacji, konserwacją sprzętów i budynków obozowych. Uczestniczyli w bardzo ciekawych zajęciach w Sali Refleksji, zastanawiając się nad postawami ludzi w rzeczywistości obozowej, (nie)obecnością Boga czy też powtarzalnością podobnych wydarzeń po II wojnie światowej.
Dopełnieniem programu były filmy, zwiedzanie tzw. wystaw narodowych z ich odmienną estetyką narracyjną (wystawa węgierska, holenderska, romska, francuska) wykłady oraz prezentacje. Spośród nich prawdopodobnie największe wrażenie zrobiły zajęcia z dr I. Bartosikiem nt. negacjonizmu czyli zaprzeczania Holocaustowi we współczesnym świecie.
W Międzynarodowym Domu Spotkań Młodzieży uczestniczyliśmy w zajęciach przybliżających nam ludobójstwo w Ruandzie w 1994 r. Pani dr Alicja Bartuś w rewelacyjny sposób poprowadziła zajęcia ukazując przede wszystkim rolę słowa i propagandy w przygotowaniu masakry Tutsi przez ich współplemieńców z plemienia Hutu. I wreszcie na zakończenie, odwiedziliśmy oświęcimską synagogę oraz Centrum Kultury Żydowskiej przybliżając sobie życie przedwojennego Oświęcimia. W mieście żyła ze sobą ludność polska i żydowska, na ogół w zgodzie (40% mieszkańców Oświęcimia to polscy Żydzi).
Dla młodzieży, wizyta studyjna to chyba najtrudniejszy szkolny wyjazd. Trudna tematyka, wyczerpujący (również fizycznie) program i próba zrozumienie wstrząsających wydarzeń, które miały miejsce w środku Europy w połowie XX wieku. Co wynieśli z wyjazdu? Oto fragmenty dwóch wypowiedzi z ankiety powyjazdowej:

,,…dowiedziałam się wielu informacji o których raczej nigdzie nie przeczytam i zobaczyłem takie miejsca gdzie normalnie nikt nie wchodzi. Bardzo mnie zaskoczyło, że mogliśmy zobaczyć obrazy Davida Olere”

,,…dla mnie było to ogromne wyzwanie intelektualne, wiele się nauczyłam. Ten wyjazd dał skłonił mnie do wielu przemyśleń zarówno o wydarzeniach historycznych jak i w kontekście współczesności”.

K. Grzesiak